Tarix Podkastları

Breitenfeld Döyüşü, 17 sentyabr 1631

Breitenfeld Döyüşü, 17 sentyabr 1631


We are searching data for your request:

Forums and discussions:
Manuals and reference books:
Data from registers:
Wait the end of the search in all databases.
Upon completion, a link will appear to access the found materials.

Breitenfeld döyüşü

Otuz illik müharibə zamanı böyük imperiya məğlubiyyəti. Tilly tərəfindən idarə olunan İmperator ordusu, Tilly'nin möhkəmləndirilməsini gözləmək niyyətində olduğu Leipzig'i (15 sentyabr) ələ keçirdi. Onun 36 minlik ordusu, Gustavus Adolphusun komandanlığı altında 42.000 nəfərlik İsveç və Sakson ordusu ilə sayca çox idi. Ancaq Tilly'nin köməkçisi Pappenhiem döyüşü istədi və hərəkətləri ilə Tilly'yi xilas etməyə gəldi. Pappenheim, qanadlı bir manevrlə döyüşə başladı və İsveç qoruğuna hücum etdi, lakin yüksək keyfiyyətli İsveç süvari qoşunları ilə qoruq arasında sıxışan və qaçmaq məcburiyyətində qalan Pappenheim -ə təkər verə və hücum edə bildi. Bu vaxt, İmperator sağ cinahı, Gustavusu yalnız 26.000 İsveçlini tərk edərək sahədən qaçan Saksonlara hücum etdi və dağıldı. Tilly, məruz qalmış İsveç soluna hücum etməyə çalışdı, ancaq bir daha İsveç qoşunları yeni hücumla üz çevirə bildilər və Gustavus həm Sakson silahlarını, həm də İmperator artilleriyasını ələ keçirərək İmperator soluna əks hücuma keçəndə İmperator qüvvələri özlərini altında tapdılar. ağır bombardman və qaçdı. Pappenheim süvariləri geri çəkilməni əhatə edərək qırğının qarşısını ala bildi, lakin Tilly hələ də 7000 ölü və 6000 məhbusu itirdi və tezliklə Wallenstein'i 1632 -ci ilin aprelində geri çağırmaqla komandirliyini itirdi.

Otuz İllik Müharibə İndeksi - Otuz İllik Müharibə Kitabları


1631 -ci ildəki tarixi hadisələr

Seçki maraq

18 May John Winthrop Massachusetts Bay Koloniyasının 1 -ci Qubernatoru seçildi

    Almaniyadakı Magdeburg, Müqəddəs Roma İmperatorluğu qüvvələri tərəfindən Johann Tilly tərəfindən ələ keçirildi, sakinlərin əksəriyyəti, Otuz illik Müharibənin ən qanlı hadisələrindən biri, Bavariya Seçicisi Maximilian I ilə Fransa Krallığı arasında imzalanan Fontainebleau Anlaşması, Otuz illik müharibə zamanı aralarında gizli bir ittifaq qurmaq.

Taj Mahal

17 iyun Mümtaz Mahal doğuş zamanı öldü. Əri, Moğol İmperatoru Şah Cahan I, daha sonra Tac Mahalın məzarını tikmək üçün 20 ildən çox vaxt sərf edir.

Muğal İmperatoru Şah Cahan I tərəfindən sevimli həyat yoldaşı Mumtaz Mahal üçün tikilmiş Tac Mahal bütün şöhrətində.

1632 -ci ildə Breitenfeld Döyüşü [redaktə | mənbəni redaktə edin]

Zamanla köçmüş Qərbi Virciniya şəhəri Grantville'in olmasına baxmayaraq, Breitenfeld döyüşü orijinal tarixdə olduğu kimi meydana gəldi. Qrantvil, zəfərinin Türingiyanı sıxışdıracağını bilə -bilə bu vaxt Gustavus Adolphusun tərəfində idi. Ancaq Grantville sözü bu vaxta qədər Gustavusa (və ya düşmənlərinə) çatmamışdı, buna görə Grantville heç bir rol oynamadı.

Seçici John George -un idarə etdiyi Sakson qoşunları darmadağın edildikdən sonra, General Hornun İsveç qüvvələri cinahdan uğurla imtina etdi və irəliləyən Katolik qüvvələrinə mane oldu, onları kilidlədi və irəliləmək qabiliyyətlərini maneə törətdi. General Torstenssonun çox üstün topçuları, Hornda irəliləyən Katolik piyadalarını vurdu, terciosu parçaladı, lakin irəliləməni dayandırmadı. Hust, Gustavusun üstünlük verdiyi dayaz formasiyanı istifadə edərək, öz xəttinə çatanları saxlaya bildi.

Sahədən qovulan Pappenheim Qara Cuirassiers ilə Tilly, Gustavusun sağ qanadından istifadə edərək Katolik sol cinahdakı qarışıqlıqdan istifadə etməsinə mane ola bilmədi. Gustavus şəxsən Katolik cinahının ətrafında Tillinin toplarını ələ keçirmək məqsədi ilə bir ittiham irəli sürdü. Bu müvəffəqiyyətli oldu və İsveç süvari qoşunları topçu olaraq öyrədildiyindən tutulan artilleriya bədbəxt Katolik piyada qüvvələrinə çevrildi.

Yenə də Tilly, qaranlığın isveçlilərin təqib etməsinə mane olacağını bilə -bilə təslim olmaqdansa gecəyə qədər tutmaqda qərarlı idi. Alacakaranlıqda, Tilly yaralandı və huşunu itirdi ki, bu da sağ qalan Katolik qüvvələrinin yürüşünə başladı. Ancaq təqib edilmədilər.

Ədəbi Şərh [redaktə | mənbəni redaktə edin]

Bu döyüşün hesabının uydurulması, ilk növbədə, iştirakçılar arasında dialoq vasitəsilə Gustavus və onun heyətinin və generallarının xarakter inkişafı ilə məhdudlaşır. Yaranan söz şəkli, şəxsiyyətin və şəxsiyyətin seriyası təsviri halına gələn xarakter quruculuğu ilə əlaqəli bilinən tarixi faktların (ölümdən sonrakı və ya hərəkətdən sonrakı hesabatlardan və bu dünyanı formalaşdıran hadisə ilə bağlı uzun illər məlumatlı mübahisələrdən) bir gestaltdır. Gustavusun və serialda rol oynayan bir neçə şəxsin davranışı.


Breitenfield Döyüşü 1631

Breitenfeld Döyüşü (1631)
7 sentyabr (O.S.)/17 sentyabr (N.S.), 1631
Yer Breitenfeld, Saksoniya, Leipzigin şimalında, indiki Almaniya
Nəticə İsveçin qələbəsi
Döyüşçülər
İsveç bayrağı İsveç
Saksoniya Bayrağı Saksoniya Müqəddəs Roma İmperiyası Bayrağı Müqəddəs Roma İmperiyası
Katolik Liqası
Komandirlər
İsveçli Gustavus Adolphus
John George I, Saksoniya Seçicisi
Robert Munro, Foulis'in 18 -ci Baronu Johann Tserclaes, Count of Tilly
Güc
İsveç 23.500
Saksoniya 18.000 (döyüşün başlanğıcında tərk edilmiş) 35.000
Zərər və itkilər
3500 İsveç ölü/yaralı, 2000 Sakson ölü 7600 ölü
6000 əsir
12.400 nəfər tərk edildi
[gizlət]
v • d • e
Otuz illik müharibə
Plzeň - Záblati - Dolní Věstonice - White Mountain - Wiesloch - Wimpfen - Höchst - Fleurus - Stadtlohn - Dessau Körpüsü - Lutter am Barenberge - Stralsund - Wolgast - Frankfurt - Magdeburg - Werben - 1. Breitenfeld - Alten - Rain - Fürth - Nördlingen - Wittstock - Rheinfelden - Breisach - Chemnitz - La Marfée - Honnecourt - 2. Breitenfeld - Rocroi - Tuttlingen - Freiburg - Jüterbog - Jankov - Mergentheim - 2. Nördlingen - Zusmarshausen - Lens - Prague
Eyni döyüşdə sonradan əlaqəli bir döyüş üçün Breitenfeld Döyüşünə (1642) baxın.

Breitenfeld Döyüşü (Almanca: Schlacht bei Breitenfeld İsveç: Slaget vid Breitenfeld), divarları olan Leipzig şəhərinin kənarındakı 6 mil yaxınlıqdakı Breitenfeld kəndinin kəsişməsində gedən döyüşdür. 17 Sentyabr 1631 -ci ildə [1] İsveç Kralı Gustavus Adolphusun rəhbərliyi altında Protestant qüvvələr Otuz illik Müharibələr zamanı ilk böyük qələbələrini əldə etdilər və II Gustav Adolf bütün tarixin ən yaxşı generallarından biri olaraq məşhur oldu.
Məzmun
[gizlət]

* 1 Gustavus orduda islahatlar aparır
* 2 Prelude
* 3 formalaşması
* 4 Döyüş
* 5 Nəticə
* 6 İstinadlar

Qələbə, İsveç kralının böyük bir taktika lideri olduğunu təsdiqlədi və bir çox Protestant Alman dövlətini Katolik Avstriyaya qarşı İsveçlə müttəfiq olmağa vadar etdi.

03 May 2008 #4 2008-05-03T07: 12

03 May 2008 #5 2008-05-03T07: 12

Gustavus orduda islahatlar aparır

Gustavus hakimiyyətə gəldikdən sonra qarışıq nəticələrlə Polşa və Prussiyada kampaniya keçirmişdi. Tapança və qılıncla silahlanmış "klassik" pike, atış və süvari birləşmələrindən istifadə edərək, Gustavus Polşa və Rus süvarilərinin əlindən bir çox tərs çevrildi. Müvəqqəti barışıq bağladıqdan və İsveçə qayıtdıqdan sonra Gustavus əvvəlcə daha müasir "Holland birləşmələri" ndən istifadə edərək, sonra özünün bir neçə yeniliyini əlavə edərək ordusunda islahatlar aparmağa başladı.

Bunlardan birincisi, daha düzbucaqlı bir forma üçün ənənəvi "pike meydanı" nı tərk etmək idi. Ənənəvi meydanda, arxadakı və ya yan tərəfdəki müşkətlər, öndəki sıralar səbəbiylə təsirli bir şəkildə atəş aça bilmədi. Hollandiyalılar, cəbhədə daha çox adam yerləşdirmək üçün birləşmələrini incələşdirmişdilər, Gustavus anlayışını daha da irəli apardı və birləşmələrini yalnız altı dərəcə dərinlikdə düzbucaqlılara çevirdi (on və ya daha çox fərqli olaraq). Əlavə olaraq, tipik pike və atış forması, ortada tam bir pike meydançasının cinahlarına vurduqda, Gustavus, vuruşun çox hissəsini ön tərəfə, pike isə yan tərəfdə ciddi şəkildə dayandı. Birliklərin arasına kiçik toplar və ya piyada silahları da qoydu. Bu, taborun əsas qüvvədən ayrıldığı və normal olaraq sahənin mərkəzində olan sahə silahlarından təcrid edildiyi halda belə top dəstəyinə davam etmələrinə imkan verdi. Bu dəyişikliklər, birləşmələrin döyüş meydanında manevr etməsini çox asanlaşdırdı, halbuki meydanlar asanlıqla yeni bir istiqamətə dönə bilərdi, onların gediş xətti adətən sabit idi. Pikmenlər atış cinahlarında islahatlar apararkən bəzi qarışıqlıqlara baxmayaraq Gustavusun birləşmələri asanlıqla yenidən hizalana bilər.

Başqa bir böyük dəyişiklik süvarilərdə oldu. Ənənəvi döyüş xəttlərində süvari cinahlarını qoruyan əsas piyada qüvvələrinin hər iki tərəfində düzülmüşdü. Əksər döyüşlərdə süvari qüvvələr piyadanın cinahını ifşa edərək, qarşı qüvvəni qovmağa çalışardılar. Əsasən təkbətək döyüşün balansını pozmaq üçün Gustavus cinahlarda "başlanğıc mövqelərində" atlılar arasında silahlıları qarışdırdı. Bu, tapançaları işə yaramamışdan əvvəl, qarşıdakı süvarilərin uzun məsafədən hücum etməsinə imkan verdi. Normalda ayrılmış piyadalar asanlıqla töküləcək, ancaq süvarilərin ortasına yerləşdirilərək, əks qüvvə tələssəydi, bunu İsveç süvarilərinin öz tapançalarına atardılar.

03 May 2008 #6 2008-05-03T07: 13

Gustavus Qərbi Avropada kiçik bir narahatlıq sayılırdı, çünki bu vaxta qədər yeganə döyüşü polyaklara qarşı nəticəsiz döyüşlər idi. 1630 -cu ildə Peenemünde'ye 13000 nəfərlik bir qüvvə ilə enəndə, İmperator Komandiri və Alman Katolik Liqasının Çempionu Tilly, daha aktual olan işlərlə məşğul olaraq dərhal cavab vermədi. Növbəti bir neçə ay ərzində Gustavus körpü başını möhkəmləndirə bildi və yol boyu muzdlu qüvvələr toplayaraq ordusunu 24.000 nəfərə qədər genişləndirərək Almaniyanın şimalına yayılmağa başladı.

1631 -ci il avqustun sonlarında Tilly, hökmdarı I George George'u Gustavusla bağlamağı planlaşdırdığı ittifaqdan imtina etməyə məcbur etmək ümidi ilə Seçki Saksoniyasına girdi. İsveç kralı, Tilly ilə döyüşmək və Saksoniyanı tərk etməyə məcbur etmək ümidi ilə ordusunu seçicinin 18.000 nəfərlik qüvvələri ilə birləşdirərək cavab verdi. Tilly, qüvvələrini Leypsiqin şimalına Breitenfelddə yerləşdirdi və Gustavus Adolphus ilə görüşməyə hazırlaşdı.

03 May 2008 #7 2008-05-03T07: 13

İmperator və Katolik Liqa qüvvələri ordusunu piyada və süvari alaylarına yerləşdirdi. Piyada qoşunları, hər biri təxminən 1500 kişidən ibarət böyük bloklarda meydana gəldi, önü 150 nəfər və dərinliyi 10 nəfər idi. Mərkəz, hər cinahda dayaq dəstələri olan pikmenlərdən ibarət idi. İmperator ordusu, on üçü üç qrupdan ibarət olan on dörd bu cür birləşmədən ibarət idi və mərkəzi blok digər ikisindən bir qədər irəlidə idi. Son iki alay, hər biri sağ və sol qanadlara yapışdırıldı. Süvari hər solda Pappenheimə, sağa isə Fürstenburqa əmr edirdi. Sol cinah Breitenfeld tərəfindən sağa, Seehausenə yaxın idi. Tilly, piyada arxasında yerləşdirilmiş bəzi süvarilərdən başqa heç bir ehtiyata malik deyildi.

Gustavus Adolphus, qüvvələrini iki uzun cərgədə düzdü. Hər bir xətt pikemenlər üçün beş nəfər, müşketyorlar üçün isə altı nəfər dərinliyində idi. Xətti taktikaların istifadəsi Gustavusa Tillininki ilə uyğun bir cəbhə yaratmağa imkan verdi, buna baxmayaraq ona ehtiyatda qalmaq üçün qoşunlar verdi. Saksoniya Seçicisi, qüvvələrini İsveç solundakı ənənəvi quruluşa yerləşdirdi və bütün komandirlər süvari heyətinin çox hissəsini yanlarına yerləşdirdilər. İsveç və Sakson qüvvələri ayrı -ayrılıqda yerləşdirildiyindən, bu atlıları mərkəzlərində və cinahlarında yerləşdirdi.

03 May 2008 #8 2008-05-03T07: 14

03 May 2008 #9 2008-05-03T07: 14

Döyüş
Breitenfeld Döyüşü - İlk baxışlar, 17 sentyabr 1631
Breitenfeld Döyüşü - İlk baxışlar, 17 sentyabr 1631

Döyüş, günorta saatlarında iki saatlıq top atəşi ilə başladı və bu müddətdə İsveçin atəş gücü üçdən beşə qədər olan yaylım atəşi ilə birə göstərildi. Bu qeyri -bərabər mübadilə, Count Pappenheim'in Tilly'nin solundakı ağır süvarilərə rəhbərlik etməsi ilə sona çatdı. Bu cuirassiers yeddi dəfə irəlilədilər, lakin hər dəfə müşketi üzüldüyü isveçlilər tərəfindən geri çevrildi. İsveç ehtiyat süvariləri də İsveç xəttini genişləndirə və İmperator süvarilərinə qarşı qılınclarla qarşı yüklənə bildilər. Yeddinci hücumunun məğlubiyyətindən sonra, Pappenheim və süvari dəstələri çaşqınlıq içində sahəni tərk edərək Halle tərəf çəkildi. Əvvəlcə bəzi İsveç süvari dəstələri tərəfindən təqib edildi, lakin bunlar Gustavus tərəfindən geri çağırıldı, İsveç silahları Katolik Liqasının qoşunlarını vurmağa davam etdi.
Breitenfeld Döyüşü - Açılış hərəkətləri, 17 sentyabr 1631
Breitenfeld Döyüşü - Açılış hərəkətləri, 17 sentyabr 1631

Bu müddət ərzində Tilly'nin piyadaları hərəkətsiz qaldı, lakin sonra sağdakı süvari qrupu Sakson süvarilərini yükləyib Eilenburqa tərəf yönləndirdi. Bir fürsət görən Tilly, piyadalarının çoxunu qalan Sakson qüvvələrinə qarşı cəbhəsi boyunca çapraz olaraq əyri bir gedişlə göndərdi və bütün Sakson cəsədi sahədən qaçdı və İsveç düşərgəsini talan etmək üçün qısa müddətə dayandı.
Breitenfeld Döyüşü - Hücumu dayandırmaq, 17 sentyabr 1631
Breitenfeld Döyüşü - Hücumu dayandırmaq, 17 sentyabr 1631

Tilly, düşməninin qırx faizini məğlub etdi və İsveç qüvvələrinə dağıdıcı cinah hücumu təşkil etməyə hazırlaşdı. Tilly, piyadalarına İsveç xəttini yuvarlamağı əmr edərkən, Gustavus, cinahdan imtina kimi tanınan bir manevrdə, ikinci xəttini ön tərəfə doğru bir açıda bir sıra halına gətirə bildi.
Breitenfeld Döyüşü - Məhv edilmə, 17 sentyabr 1631
Breitenfeld Döyüşü - Məhv edilmə, 17 sentyabr 1631

Bu baş verərkən, İsveç süvariləri (Finland Hakkapeliittas) yenidən quruldu və sonra İmperator artilleriyasını ələ keçirmək üçün keçmiş cəbhə boyunca hücum etdilər. Bu, inkişaf etməkdə olan döyüşün həddindən artıq sağ cinahı olan yeni bir xətdə yenidən yerləşdirilən əsir İmperator silahları ilə birlikdə İsveçli silah silahlarını azad etdi. Bu silahların Tilly xəttinin bir ucunu kəsməsi və İsveç mərkəzinin heç bir qırılma işarəsi görməməsi ilə, silah mübadiləsi tezliklə İmperator qoşunlarını yıxdı və xətləri qırıldı. Tilly geri çəkilmə nəticəsində yaralandı.

03 May 2008 #10 2008-05-03T07: 14

Breitenfeld Döyüşü, Gustavus Adolphusun xətti taktikasının əsas təsdiqidir. Rəqibinə altmış faizdən çox itki verə bildi və işə götürülən məhbuslarda öz itkilərini verdi. Döyüşdən sonra Tilly altında olan Katolik Liqası və ya İmperator ordusunda yalnız 7000 adam qalmışdı. Gustavus Adolphus isə döyüşdən sonra əvvəlkindən daha çox orduya sahib idi. Döyüşün nəticəsi həm də Protestant dövlətlərini onun işinə qoşulmağa inandıran siyasi təsir göstərdi. Fransa daha sonra hərbi cəhətdən güclü, lakin iqtisadi cəhətdən zəif olan İsveçə dəstək verdi - 1630 -dan 1632 -ci ilə qədər Gustavus ordusunun dəyəri 80%qısaldı, lakin gücü 350%-dən çox artırıldı.


Taktik baxış

Breitenfeld I Döyüşü (1631), hər iki döyüşçünün meydanda döyüşməyə razı olduğu bir görüş idi. Qüvvələrin hamısı fərqli quruluşa malik idi. Texnologiya səviyyəsi təxminən bərabər idi, daha yeni, daha yüngül top və kibrit kilidləri İsveçlilərə kiçik bir üstünlük verirdi. Hər iki ordu yaxşı təchiz edilmişdi və ərazi heç bir üstünlüyə malik deyildi. İmperator qüvvələri ilə İsveçlilər və onların müttəfiqləri arasındakı əsas fərqlər, piyada təlimində və quruluşunda, İsveçlilərin piyadaların süvari ilə yerləşdirilməsində və daha da əhəmiyyətlisi, piyada qüvvələrinin terciodan daha incə və çevik olan briqadalarda yerləşdirilməsində idi. .

Qüvvələr yerləşdirildi

Təqdim olunan qüvvələr təxminən güc baxımından bərabər idi. İsveçlilər və Almanlar da daxil olmaqla Protestant koalisiyası təxminən 42.000 (onlardan 18.000 -i Almaniya), təxminən 35.000 -lik İmperator ordusu göndərdi. Protestantlar, təxminən 13,000 (Müttəfiqlərdən 5000) ilə 9,000 arasında, süvari sayında əhəmiyyətli bir üstünlüyə sahib idi. Ağır topçuların gücü müqayisə edilə bilərdi, İsveçlilər keyfiyyət baxımından cüzi bir fərqə və İmperial qüvvələrə kəmiyyət baxımından marjinal bir üstünlük qazandırdılar. İsveçlilərin piyada briqadalarına və alaylarına birləşdirilmiş əlavə kiçik top topları (3 və 6 kiloluq) var idi, bu da onlara daha çox sayda boru verirdi. Katoliklərin, 25.000 -ə yaxın İsveçlilərdən 15.000 -ə qədər təlim keçmiş piyadaların sayında əhəmiyyətli bir üstünlüyü var idi. Saksonlar (İsveç müttəfiqləri) 9 minə yaxın təlim keçməmiş çağırışçı və milis dəstəsi göndərdilər və çox az müşkata malik idilər. İsveç briqadası, İmperator çeviricisindən daha çox kibrit kilidi və daha az pikemenə sahib idi, Birlikçilər, İmperator qoşunları ilə təxminən eyni sayda kibrit kilidi açdılar.

Güc qiymətləndirilməsi

Ümumi balans nisbətən bərabər idi. Ümumi say fərqi, təlimsiz əsgərlərin böyük rüsumlarından qaynaqlanır. Ağır topların sayı, İsveçlilərin daha yeni modellərə və ağır top parçalarındakı fərqi kompensasiya edən yüngül topa sahib olması ilə nisbətən yaxın idi. Birlikçi süvarilərdə xeyli üstünlüyə, imperatorlar isə təlim keçmiş piyada qoşunlarında xeyli üstünlüyə sahib idi. Qüvvələrin işə salınması ilə əsas fərq İsveçlilərin yüngül/ağır piyada nisbəti idi. İsveçlilər nisbətən xeyli daha çox tüfəng atdılar, daha inkişaf etmiş avadanlıqlara və atəş sürətini artırmaq üçün daha yaxşı məşqlərə sahib oldular. Daha əhəmiyyətlisi, əksər müşketyorların məşğul olmasına icazə verən Xətti Formasiya, bir tərcüməçidə yarıdan çoxu məşğul ola bilər.


Otuz İl ’ Müharibəsi: Breitenfeld Döyüşü

Tarixə Otuz İl ’ Müharibəsi olaraq bilinən vəhşi Avropa qarşıdurması 13 -cü ilində idi. Yeddi aydır Protestant Almaniyanın şimalındakı Magdeburg şəhəri, Müqəddəs Roma İmperatorluğunun Katolik qüvvələri tərəfindən mühasirəyə alınmışdı. Sonra, 20 May 1631 -ci il səhərində, İmperator mühasirəçiləri finala başladılar və bu dəfə uğurlu hücum etdilər. Müharibənin ən pis qırğını tetikleyecek.

Şərqdən, Elbe çayı üzərindəki körpü işlərini qoruyan taburu qaçdılar. Xəndək işləri ilə darmadağın edilən və kənarları olan şəhərətrafı ərazilərdən keçərək şəhərin şimal divarının dibinə yaxınlaşdılar, burada darvazanı qoruyan qüllələrdən biri imperator topunun amansız atəşi altında dağıldı. Səhər namazının ortasında tutulan, orada yerləşdirilən bir neçə Protestant keşikçisi tez bir zamanda göndərildi. Qalan müdafiəçilər, 10-dan 1-ə qədər, təslim oldular və ya öldülər və ümumiyyətlə, hər ikisi də 25000 Müqəddəs Roma İmperiyası qoşunları şəhərə hücum edərkən.

İmperator süvari generalı Gottfried Heinrich Graf zu Pappenheim, 1630-cu ilin noyabrında Lüteranların hakim olduğu şəhəri mühasirəyə göndərildiyindən bəri ordusunun böyük hissəsini təşkil edən sərt əsgərlər Magdeburqun kənarındakı xəndəklərin çamurunda və çirklərində yatmışdılar. , içərisində qənimət xəyal edir. İndi küçələri doldurdular. Sərxoş pikmenlər və müşketyorlar qanunsuz yolla əldə edilmiş qarətləri və əsir götürdükləri qadınları sürükləyirdilər və cuirassiers şarj cihazlarını vitrinlərdən və qaçan burgerlərin üstünə atdılar, zabitlər isə nəzarətsiz kişilərini boş yerə vurmağa çalışdılar. Zərbə zərbələri, silah səsləri, yalvarışlar və qışqırıqlar, istər -istəməz alovun çırpınması ilə müşayiət olunan küçələrdə səsləndi.

Günorta saatlarında təxminən 20 yanğın alovlandı. Bir neçə saatdan sonra şəhəri ələ keçirdilər. İmperator komandirlərinin həm əsgərlərə, həm də vətəndaşlara divardan kənarda sürülər edə biləcəyi bütün işlər idi, şəhər bir anda bloklar yandırıldığı üçün çoxlu sayda kəsildi və məhv edildi. Magdeburg'un 30.000 vətəndaşından yalnız 5.000 -i sağ qaldı və əksəriyyəti qadınlar məhv edilmədən əvvəl İmperator düşərgəsinə getdilər. Kədər içində bir -birlərinə yalnız bir sual verdilər: Niyə xilaskarı gəlməmişdi? ‘Şimalın Aslanı olan İsveç kralı harada idi? Gustavus Adolphus harada idi?

Təxminən 120 mil şərqdə, Frankfurt-an-der-Oderdə, İsveç kralı nəticəsiz bir yalvarışa batmışdı. Onun kiçik kəndli qüvvələri şəhərə bir İmperator ordusu sürdü və bir neçə gün əvvəl uğurla aldı. Magdeburqun köməyinə krossoverə getməyə hazır idi. Almaniyanı xilas etməsinə mane olan şey Almanların özləri idi.

Otuz İl ’ Müharibəsinə on üç il qalmış Almaniyanın şimalında yalnız məğlub olanlar qaldı. Müqəddəs Roma İmperiyası, nominal olaraq güclə birləşsəydi, əslində geri dönməz şəkildə parçalanmışdı, Alman şahzadələri və gücləri ümidsiz şəkildə düşmən düşərgələrinə bölünmüşdü. Protestant Birliyinin üsyankar Lüteran və Kalvinistləri, Katolik Liqasındakı həmkarlarının Hapsburq İmperatoru II Ferdinand ilə müstəqilliklərini itirdikləri hər şeyi itirdilər. Zəfərli İmperator generalı Albrecht von Wallenstein, 66 qənimət və bir hersoqa şəxsi qənimət olaraq iddia etdi və Almaniyadakı ən güclü adam oldu və onu kassir edən imperatorun rahatlığı üçün çox güclü oldu. Wallenstein -ın tabeliyində olan, hazırda Katolik Liqasının ordusunun ümumi komandanlığına çevrilən Count of Tilly Johann Tserclaes, Wallenstein -in mənfur muzdluları ilə könülsüz olaraq yəhərləndiyini gördü. Nəhayət, imperiyanı əlində tutan Ferdinand, birdən -birə Avropa gücünün tarazlığı üçün çox gücləndi. Kiçik bir dini mübarizə olaraq başlayan şey, nəticədə Almaniyanın əhalisinin üçdə birini, bəzi bölgələrdə isə yarıdan çoxunu itirəcəyi Avropa nisbətli bir beynəlxalq müharibəyə çevrildi.

İsveçdən Kral II Gustavus Adolphus, Almaniyada, xüsusən Baltikyanı sahillərində, bir İsveç gölü düzəltmək istədiyi Katolik genişlənməsini qorxu ilə görürdü. 9 dekabr 1594 -cü ildə anadan olan Gustavus Adolphus, İsveç işlərində tam iştirak etmiş və atası IX Karlın ordularını idarə etməyə kömək etmişdi. Ölkəsinin müstəqilliyi uğrunda uzun sürən mübarizədə ispanlara qarşı dayanmış Hollandiyalı general Nassau Mauricein təlimlərini öyrənmişdi. O dövrdə piyadalar hələ də barıt qədər pike güvənirdilər. Süvari, əksinə, silahdan o qədər həvəslənmişdi ki, ağır zirehləri istisna olmaqla, əski yüklü cəngavərlərə bənzəmirdi. Mühasirə müharibəsi, pike birləşmələri və muzdlu orduların hökm sürdüyü bir dövrdə Maurice, hərəkət və atəş gücü savaşı ilə mübarizə aparan yerli əsgərlərə üstünlük verdi.

16 yaşındakı Gustavus, Karlın ölümündən sonra, yeni doğulmuş bir İsveçli meşəçi və kəndlilərdən ibarət milis qrupunu miras almış və Polşa ilə bir müharibə keçirmişdi. Maurice'dən nümunə götürərək, Polisi, Danimarkanı və Rusiyanı ardıcıl olaraq məğlub edərək Avropanı ən qorxunc orduya çevirmək üçün milis qurdu.

İsveç gücünün yüksəlişi cənubda da təsirsiz ötüşmədi. Ferdinand, əslində, İsveç təhlükəsinin qarşısını almaq üçün Polşalara yardım göndərmişdi. Ancaq Fransanın baş naziri Kardinal Richelieu, Hapsburqlar altında birləşən Katoliklər arasında mübahisə edən Protestantlardan ibarət bir Almaniyanı üstün tutdu və İsveçlilər üçün barışıq və maliyyə dəstəyi təklifi ilə qarşı çıxdı. 1630 -cu ilə qədər Gustavus Almaniyanı işğal etməyə hazır idi. ‘İsveç mərhələsi ’ Otuz İl ’ Müharibəsi başlamışdı.

İyul ayında, əsasən İskoç və İrlandiya muzdlu əsgərləri olan, lakin müqəddəs Roma İmperatorluğunun 100.000 əsgərini götürmək üçün cazibədar bir qüvvə olan yerli İsveçlilərdən ibarət 13.000 adamla Baltikyanı keçdi. Gustavus, özünəməxsus "Protestantizmin Qoruyucusu" olaraq, sıralarını minnətdar Almanlarla dolduracağını düşünürdü. Ancaq bütün orduların qurudan uzaqda yaşadığı o günlərdə başqa bir ordunun, hətta dost bir ordunun olması, evlərini talan edərək həyəcanlandırmadı. Gustavus adamlarını möhkəm bir cilovda saxlasa da, Saksonlar və Brandenburqlar imperatorları qədər ondan şübhələnmişdilər və hər ikisindən də müstəqil qalmaqda qərarlı idilər. Lüteran və ya popist, imperialist və ya alman, kölə və ya azad olacağını bilmirlər və Gustavusdan qorxurlar. Onların faktiki lideri, Sakson Seçicisi Johann Georg I, Gustavusa bağlılıqdan yayındı, Ferdinand ilə razılaşma axtardı və öz ordu qurmağa başladı.

Bu arada, Count Tilly, qoşunları Oder Vadisində yerləşdi və özünü dost olmayan bir yerdə tapdı. İndi Almaniyanın o hissəsinin ev sahibi olan Wallenstein, keçmiş ordusunu qidalandırmaqdan və sığınmaqdan imtina etməklə yanaşı, İsveçlilərlə ittifaq qurmaqla da hədələmişdi. Katolik qüvvələri olduqları başqa bir qışda sağ qalmayacaqlar. 72 yaşındakı Tilly son dərəcə ehtiyatlı və qətiyyətsiz böyüdü, ancaq ağır süvari komandiri Count Pappenheim-in təkidi ilə Elbe çayını idarə edən və indiyə qədər İmperatorluğa müqavimət göstərən firavan qala şəhəri olan Magdeburqu mühasirəyə aldı. hökmranlıq.

Magdeburq çempionu Gustavusun səmimiyyətini sübut edər və ona strateji bir baza verərdi, amma Almaniya köməyi olmadan çox az şey edə bilərdi. Hessiya polkovniki Ditrix von Falkenberqi, əsas İsveç qüvvəsi onu rahatlatana qədər şəhəri tutmaq əmri ilə göndərdi. Falkenberg, şəhərin istehkamlarını möhkəmləndirməkdən daha möhkəmləndirməyi asanlaşdırdı. Varlığının hücumun qarşısını alacağı və ya dəvət edəcəyi bilinməyən qarışıq Lüteran və Katolik əhalisi, böyük bir İmperator rəğbətçilərindən ibarət idi. ‘Burada az hikmət var, gündən -günə yaşayırıq, ’ polkovniki krala bildirdi. Gustavus hələ də meydanda boş vəziyyətdə ikən, Magdeburg'un alınacağından şübhələnən Tilly, Pappenheim'i mühasirəyə göndərdi. Qalın, cəsarətli və istehkamların yavaş -yavaş azaldılmasına tamamilə uyğun gəlməyən Pappenheim şəhəri və#8217 -lərin bir -birindən uzaqlaşmalarını bir -bir yıxmağa başladı.

İmperatorluq kəməri sıxılarkən Falkenberg şəhərətrafı əraziləri yandırdı, Elbe üzərindəki körpünü dağıtdı və şəhər divarlarının arxasındakı müdafiəçiləri geri çəkdi. Vətəndaşlar, qaçılmaz olaraq bir şəhərin ələ keçirilməsinin ardınca gedən işgəncələrdən qaçmaq üçün təslim olmağa çağırdılar.

Johann Georg hələ də arxasını təhlükəyə atan Sakson ordusu ilə Magdeburqun köməyinə gəlməkdən qorxan Gustavusu dəstəkləməkdən imtina etdi. Tilly, düşməninin çətin vəziyyətindən xəbərsiz olaraq şəhər divarlarının kənarına gəldi. Gustavus Frankfurt-an-der-Oder'i ələ keçirərək fikrini yayındırmağa çalışdıqda, Tilly Magdeburg şəhər məclisinə bir seçim verdi: qeyd-şərtsiz təslim olmaq və ya tamamilə məhv etmək.

Falkenberqin səylərinə baxmayaraq, məclis təslim olmağa hazır görünürdü. Ancaq 20 May 1631 -ci il səhərində divarların içərisində cavab gözləyən Tilly ’s xəbərçisi ilə birlikdə İmperatorlar hücuma keçdilər. Bəziləri xəyanətin Tilly olduğunu söylədi, digərləri isə şəhərin çuvaldan qaça biləcəyindən qorxan Pappenheimin öz başına hücum etdiyini söylədi. Hər halda, sürpriz ümumi idi. İlk anlarda öldürülən Falkenberg, burgerlərin qorxularının ən pis kabuslarının öhdəsindən gəldiyini görmək üçün yaşamadı.

Magdeburqun özünü yandırması üç gün çəkdi, şəhərin dayandığı yerdə yalnız qaralmış, qaralmış çöl sahə qaldı. Tilly -nin möhtəşəm girişinə yol açmaq üçün Elbaya 6000 cəsəd töküldü, şəhərin qalan hissəsini cəsədlərdən təmizləmək daha iki həftə çəkdi ki, çayı kilometrlərlə aşağı boğdu. O vaxta qədər Tilly təntənəli şəkildə yeni Katolik olan Marienburg şəhərinin adını dəyişmişdi, lakin onun dağıdılmasının onu təqib edəcəyini bilirdi. Bizim təhlükəmizin sonu yoxdur, çünki Protestant Əmlakları şübhəsiz ki, bununla nifrətlərində daha da güclənəcəkdir. Magdeburg'un məhv edilməsinin onu strateji bazadan məhrum etdiyini və şəhəri ilk növbədə ələ keçirməyə çalışmasının əsas səbəbinin olduğunu da anladı.

Tilly'nin təcavüzkar muzdluları ilə Gustavus və#8217 işğalçıları arasında sıxışan Johann Georg üçün tərəf seçmək vaxtı gəldi. Ərzaq mənbəyi tüstüyə qalxdıqca, Tillyin şərqə, Saksoniyaya çevrilməkdən başqa çarəsi yox idi. Avqustun sonunda 36.000 adamla birlikdə işğal etdi. 11 sentyabrda Johann Georg Gustavus ilə ittifaq müqaviləsi imzaladı. Yeni müttəfiqlər uğursuz bir işə başladılar. Magdeburg'un eyni çətin taleyi ilə üzləşən Leipzig, 15 Sentyabrda Tillyə təslim oldu. İmperator qoşunları şəhəri qarət etməyə başladılar. Ancaq İsveç-Sakson ordusunun birləşmiş 45 min nəfərlik ordusunun aşağıya doğru irəlilədiyini eşitdikdə. Dben yol.

Ehtiyatlı Tilly, cənubda möhkəmlənən qüvvələr və döyüş yolu ilə qazana bilməyəcək bir şeylə, ehtimal ki, mühasirəyə düşərdi. Ancaq Pappenheim əlaqə qurmaq üçün qaçdı. Sentyabrın 16 -da axşam saatlarında geri çəkildiyini və əslində təhlükəsiz şəkildə geri çəkilə bilmədiyini söylədi. Gustavus ’ göndərişləri, Tilly'nin Pappenheimə inanıb inanmadığından asılı olmayaraq, o gecə heç bir hərəkətdən söz açmır.

Sentyabrın 17 -si dumanlı və dumanlı oldu. Gustavus yazırdı: "Səhərin ağzında" və "böcəklərə yürüşü səsləndirməyi əmr etdim və Leipsic ilə aramızda heç bir meşə olmadığı üçün ordunu döyüş nizamına saldım və oraya doğru irəlilədim" şəhər. Bir saat yarımlıq yürüşdən sonra önümüzdəki bir təpədə topçu olan düşmənin avanqardını və arxasında ordusunun böyük hissəsini gördük. ’

Saat 9-a yaxın idi ki, İsveçlilər və onların Sakson müttəfiqləri Lober çayına çatmışdılar, bu gün əhəmiyyətsiz bir çay, lakin sonra böyük Leipzig ovalığından şərqdən qərbə doğru hərəkət edən bir maneə. Bir mildən bir qədər çox uzaqda, Seehausen və Breitenfeld kəndləri arasında (və#8216 geniş sahə və#8217) bir qədər yüksələn yerdə, səhər günəşi İmperator ordusunun 36.000 adamının üstünə çıxdı: pikes, musketlər divarı , toplar və at əti tam 2 1/4 mil ucdan uca.

Toplarla üzləşən və ağır süvari ilə əhatə olunan İmperator qüvvələri, İspaniya üslubunda, hər biri 2000 nəfərə qədər olan 17 böyük taburda və hər biri#8212 köşelerindəki kiçik müşketyor dəstələri tərəfindən qorunan bir pikemen döyüş meydanında dayandı. Bu meydanlar, barıt yaşı üçün Makedoniya falanksları, Avropanın üstündə ləkələnmiş və Hapsburqları tanınmış dünyanın yarısına sahib edən mobil ət və poladdan ibarət qalalar idi. Bütün düşmənləri qarşısında olduqları üçün İsveçliləri qüvvələrinin ağırlığı ilə əzəcəklərini gözləyirdilər. ‘Ata Tilly! ’ və ‘Jesu-Maria!

İsveçlilər və Saksonlar Loberi keçmək üçün sütunlar yaratdılar. Pappenheim atlıları keçidi pozmaq üçün əllərindən gələni etdilər, lakin tezliklə İmperator toplarının yolundan çıxaraq İmperator ordusunun sol cinahına düşdülər. Tilly, müttəfiqlərin irəliləməsini əhatə etdikləri topların ön hissəsində daha yüngül olanları və ən ağırları sağ mərkəzdə idi. İsveçlilər və Saksonlar Loberdən Breitenfeld düzünə, qara toz tüstü və tozun altından çıxdılar, oradan yavaş, lakin davamlı ağır top topları yağdı.

Solda, Johann Georg ’s yaxşı təchiz olunmuş Saksonlar parlaq zireh və möhtəşəm aksesuarlarla düzülmüşdü. Görmək üçün şən və gözəl bir şirkət ’, Gustavusun döyüş qabiliyyətləri haqqında çox az şərh verdiyini qeyd etdi. (Öz növbəsində, Johann Georg, İsveçliləri, inandığımız qədər pis deyildi. ’)

Gustavus had spent his French money on arms and training rather than finery his men were not so richly caparisoned. They had none of the looted ornaments that decorated the Imperial ranks. They wore uniforms only in that their outfits were cut from the same cloth as a recognition sign, they stuck green branches in their hats and helmets. Gustavus himself went without armor (the heavy cuirass bothered an old musket-ball wound) and wore only his customary buff leather coat and a green feather in his hat.

The Swedes were deployed not in squares but in formations developed by their king to make up for his smaller numbers. Infantrymen — predominantly musketeers — were spread just six deep, with light cavalry and artillery interspersed among them instead of concentrated at key points in the line. To Tilly and his veterans these brigades, as Gustavus called them, must have seemed flimsy compared to their own massive squares. But Gustavus put his faith in muskets protected by pikes, not pikes protected by muskets.

To avoid the acrid clouds of dust and smoke coming off the Imperial ranks, Gustavus shifted his entire line to his right. It was a dangerous move that exposed his weakest flank — the left, manned by the Saxons and already bearing the brunt of the Imperial artillery barrage — to possible attack.

Tilly, reluctant to attack prematurely, was content to let his cannons tear up the enemy ranks. The thinly spread Swedish brigades, however, offered little impediment to the passage of cannon balls, and by noon the Swedes’ guns were ready to reply.

Gustavus and his artillery commander, Lennart Torstensson, had cut down the number of gun types in order to simplify and increase production. In addition to the usual battery of 24-pounder field guns, they had furnished each regiment with a pair of 4-pounders, useless against city walls but quite sufficient as anti-personnel weapons in the field. To increase their rate of fire, the Swedes had come up with the first artillery shell — a wooden case wired to the shot — and had drilled their gun crews relentlessly. Now it paid off. The Swedish gunners began to return fire three times more quickly than the Imperials.

The Imperial battle squares were simply too big to miss, and the effect on them was disastrous. The forward ranks took the brunt of it, but any ball passing through a man in front still had 10 or 12 more behind him to hit, and for every pikeman who went down there fell a 30-foot iron-tipped pike to trip and impale his mates.

The Imperialists faced the punishing fire for 2 1/2 hours. Finally, Pappenheim had had enough. Gustavus’ move to the right threatened his left the impatient cavalry commander would not sit still to be outflanked. Moreover, a family legend had it that a Pappenheim would save Germany by slaying an invading king. Gottfried Heinrich meant to make good that prophecy, with or without orders from Tilly.

With his 5,000 crack cuirassiers, he circled wide to the left, keeping just outside musket range, intending to come in behind the Swedish line and carry all before him in a single shattering blow. By riding down musketeers and exposing the helpless pikemen to fire before the two could support each other, such a move stood a good chance of taking even a heavy infantry square by storm.

Perhaps Tilly understood Swedish tactics better than Pappenheim gave him credit for. Seeing his impetuous cavalry leader ride out, the Imperial general muttered, ‘This fellow will rob me of my honor and reputation, and the emperor of his lands and people.’ Nevertheless, while Pappenheim occupied the Swedes, Tilly set about striking their weakest point — their Saxon allies.

The massive Imperial squares turned ponderously oblique right and began to move forward the light cavalry on their right made straight for the Saxon lines. As the Croatian horsemen, hardened by generations of conflict with their neighbors in the Turkish empire, emerged screaming from under the dust and smoke, Johann Georg’s green recruits began to waver. The Saxons had barely held up under the pounding of the Imperial cannons faced with the oncoming mass of Tilly’s veterans, they broke with barely a shot fired. Johann Georg himself was said not to have reined in until he was 15 miles away some of his cavalry found enough courage to sack the helpless Swedish baggage wagons before following him.

It was about 4 p.m., and the tide had turned against the Swedes. Tilly now had half again as many men. Poised on the Swedish left flank, swinging the captured Saxon cannons around to fire down the length of the enemy line, and with the Croatians sweeping around to take the enemy in the rear, Tilly had all but won the battle. If Pappenheim’s impetuous charge had succeeded, he had won. The prospect of achieving a double envelopment — the dream and nightmare of all generals since Hannibal annihilated the Roman legions at Cannae — presented itself to the Imperial commander. It was a brilliant maneuver, one that few other generals could have gotten out of his large battle squares. (In fact, one of Tilly’s battalions had moved so far out in pursuit of the Saxons that it was out of the fight.)

On the far side of the field, however, things were not all going Pappenheim’s way. Behind the thin Swedish brigades, up to now hidden from Pappenheim, stood a second echelon — a reserve of musketeers and cavalry. The Imperialists had charged not into the Swedes’ rear but between their ranks — and into a cross-fire.

For the cuirassiers, it was too late to back out. They fancied themselves the last vestiges of medieval chivalry, and indeed Pappenheim’s favorite tactic — a full-speed gallop with sword and lance — might have carried the day. But as an Imperial officer, he adhered to Imperial doctrine.

The cuirassiers’ foremost ranks came within range, stopped and drew not swords but wheel lock pistols. Loosing a ragged volley, they wheeled about on their big German chargers in a maneuver known as the caracole, and rode to the rear to make room for the next in line to fire.

As with Tilly’s cannon fire, however, most of the fusillade passed harmlessly through the Swedish ranks. Gustavus’ musketeers then knelt, revealing a second rank crouching over them, and a third standing behind them, all leveling advanced snap locks and wheel lock muskets. The cannoneers, meanwhile, had wheeled their light guns completely around packed full of grapeshot, they amounted to huge shotguns.

A thunderous volley slashed through Pappenheim’s cuirassiers, a murderous sleet of grapeshot and 20mm musket balls that cut down horses and horsemen alike without regard for rank or armor. While the Imperialists still reeled from the impact, the Swedish musketeers rotated rearward with clockwork precision, using the shortened reloading drill and paper cartridges that their king had provided for them, even as the next ranks moved up to maintain the fire.

To their credit, the Imperialist troopers carried through with the caracole seven times, even while their comrades tumbled screaming from the saddle and their horses tripped over the broken remains of the fallen. Finally, the Swedish cavalry judged the time right to put the determined Imperialists out of their misery, and they countercharged.

Gustavus had not settled for the polite caracole. On their wiry mountain ponies, his men charged three deep and all out. As the range closed, the first and possibly second ranks had time for one shot each. Then it was naked steel they drew, as they crashed onto Pappenheim’s stunned cavaliers.

Beneath the cut and slash of gunfire and cavalry countercharge, the Imperial attack came apart. Far beyond retreating to their own lines, the survivors fled the field altogether. Pursuing cavalry would have cut them to pieces. Gustavus, however, ordered his horsemen back into line. Pappenheim had removed himself as a threat, but the Swedes were not out of danger. Most of Gustavus’ troops, in fact, were effectively out of the fight.

On the far side of the field, the greater part of the Imperial army stood poised to concentrate its attack on the very end of the Swedish line. Had that line been composed of ponderous infantry squares, lined up in each others’ way, Gustavus would have had no hope of extricating his men from the ensuing disaster. But this was his moment, and he knew it. Now he would prove the superiority of the brigade over the battalion.

On the left, his reserves had thrown back Tilly’s horsemen much as they had Pappenheim’s. Now they formed a new line, at right angles to their own front ranks, pouring into the ditch along the Dben road and blocking the Imperial advance. The lines had pivoted 90 degrees, from roughly east-west to north-south, with the road running down between them.

While his reserve troops held Tilly at bay, Gustavus put his right flank into motion. With their battle cry ‘God with us!’ the brigades swung across the field like a cracking whip, the line so long that their extreme right ended up entirely across the field, charging down the former enemy line until they came upon the Imperial field guns still in position at the far end.

The 30 or more horses required to move each cannon had gone to the Imperial rear before the start of battle the big guns were more or less immobile, still facing onto the position formerly held by Johann Georg’s Saxons — and now occupied by Tilly’s squares. Making short work of the Imperial gunners, the Swedes quickly turned the guns loose on their former owners, sending 24-pound balls tearing great bloody swaths down the length of the Imperial lines. Meanwhile, Torstensson turned his own guns to bear. Swedish musketeers moved up to blast the enemy in the face, and Swedish cavalry closed in on both sides to hold their targets in place.

The reversal was swift and complete. Suddenly it was Tilly who was enveloped, and cut off from Leipzig as well. In those ranks where so recently had rung cries of ‘Victoria,’ men now found themselves in a trap. The Imperialists, too disorganized to attack, too disciplined to run, could only stand and be cut down. The ‘wide field’ had become a Cannae after all.

Exposed to the blowtorch of close-range Swedish fire, the stately Imperial squares came apart like melting steel, fragments streaming away in retreat, slumping in defeat. Mercenaries always know when to quit the survivors of Tilly’s now outmoded strategy could be thankful that ‘Magdeburg quarter’ had not yet become the Protestant battle cry.

By 6 p.m. it was all over. Gustavus, who had been in the forefront of the battle all day, dismounted and led his troops in prayer. His army had lost less than 3,000 men, mostly to the opening cannon barrage.

Tilly himself, with a shattered arm and wounds to his chest and neck, barely escaped from the ring of Swedish fire, at one point having to cut his way free of more than a dozen enemy soldiers. He made it back to Leipzig with about four regiments, not enough manpower to hold the city. The next morning, the Imperialists continued their retreat, linking up with Pappenheim and the wayward infantry square, which by removing itself from the battle had escaped destruction. They left behind them nearly 100 battle flags, all their cannons, and 7,000 dead. As a further insult, the 6,000 captured Imperialists, true to their mercenary heritage, promptly enlisted in the Swedish army. Gustavus marched into Leipzig stronger than ever.

By his military genius, Gustavus saved Germany from Hapsburg domination. The city of Dresden proclaimed September 17 henceforth a holiday. The Battle of Breitenfeld, a victory of movement and firepower over weight of formation, has been called the first battle of the modern age, and Gustavus Adolphus has been hailed as the father of modern warfare. His tactics were still in use by John Churchill, Duke of Marlborough, 70 years later. But in a war of unmatched brutality, Gustavus’ conduct and noble purpose were his most lasting legacy.

Some two centuries after Catholic and Protestant Christians had slaughtered one another in the Battle of Breitenfeld, a memorial was erected on the battlefield, with a simple inscription: ‘Freedom of belief for all the world.’

This article was written by Don Hollway and originally published in the February 1996 issue of Hərbi Tarix.

Daha böyük məqalələr üçün mütləq abunə olun Hərbi Tarix bu gün jurnal!


Gustavus Adolphus – Battle of Breitenfeld

Landing in Germany

After landing in northern Germany Gustavus Adolphus had a strong army and funding from France, but he lacked German allies. He wanted to fight for the German Protestants, but they were not so sure they wanted to join him. They were more interested in using the presence of the Swedish army as a threat in their discussions with the emperor. The imperialists were not in any hurry to fight the Swedes, as they hoped that the Swedish discipline would fall apart, and they would anger their German allies. It was over a year from Gustavus’ landing to the first main battle.

As Adolphus worked his diplomacy with the Germans, one city he formed an alliance with was Magdeburg. The city’s Protestant population had risen against the Catholics during the war, and now they signed a treaty with Sweden for protection. However, it was not long before the army of the Holy Roman Empire, under the County of Tilly, arrived and lay siege to the town. According to the terms of the alliance, it was Gustavus’ duty to relieve Magdeburg, and it was doubly important that he do so, as it would show the hesitant German princes that he was serious about protecting them. In this he showed his honesty, as he worked to fulfill his treaty instead of seeking more conquests for himself.

The Swedish king could not go to the help of Magdeburg without securing his rear. He had to first win the Electors of Brandenburg and Saxony as allies, to ensure he was not attacked in the rear. Diplomacy dragged out, and Gustavus became frustrated, as time was running out for Magdeburg. He used harsh words with George William of Brandenburg:

I tell you plainly I will hear not a word of neutrality. Your Serenity must be either friend or foe. As soon as I get to your frontier you will have to declare yourself. Here strive God and the devil. If you will hold with God, come over to me, If you prefer the devil, you will have to fight me first. Tertium non dabitur [There is no third choice,] of that you may be sure.

Finally the electors were convinced by Adolphus’ promises and threats. Treaties were signed, but the Swedes were not able to reach Magdeburg in time. The city fell on May 20, 1631. In the ensuing confusion the city was lit, and the imperial soldiers began to loot and kill. By the time they left the city, it was a burnt rubble. Only 5,000 of 30,000 civilians remained alive. News of the sack of Magdeburg, as it was called, was received with horror by Protestants across Europe. It was good publicity for Gustavus, and he had pamphlets printed declaring that this is how the Emperor Ferdinand planned to treat his Protestant subjects. It intensified the war, and in future engagements the Protestants threatened the Catholics with “Magdeburg quarter.”

After capturing Magdeburg, Tilly next decided to invade Saxony, which up to that point had not been ravaged by war. This drove John George of Saxony to ally with the Swedes. They united their armies, and set out to engage the Imperialists.

Breitenfel

Battle of Breitenfeld

The two armies met at Breitenfeld, just north of Leipzig on September 17, 1631. The Protestants had 42,000 men, the Imperialists, 35,000. Although Tilly had fewer men, he had more that were well trained. There were 9,000 untrained Saxons present, which contributed little to the fight. The Saxons were positioned to the left of the Swedes, and Gustavus put most of his cavalry on his right.

Positions at Breitenfield

After a few hours of artillery bombardment the battle began in earnest with the Imperial cavalry attacking on both flanks. Seven times the Black Cuirassiers charged the Swedish lines, but each time they were driven back by the steady fire. On the other flank, the untrained Saxons were broken. John George ingloriously led his men in their retreat. Tilly seized this opportunity, and sent most of his infantry to pursue the Saxons, and strike the now vulnerable Swedish left.

The Swedes strike the Imperial rear

Abandoned by his Allies, Gustavus ordered his second line, under Gustav Horn, to realign and meet this threat. Meanwhile the Swedish cavalry, with the king himself at their head, charged the Imperial left. When Tilly had ordered his infantry to attack, he had left his artillery unprotected. The Swedish cavalry captured these with little difficulty, and turned them to fire into the flank and rear of the Catholic infantry. The Imperialists, unable to break Horn’s line and under heavy fire from several directions, broke after several hours of bloody fighting. In that night’s retreat the Catholic army completely disintegrated. They lost 7,600 killed, 3,000 wounded and 12,400 captured. Thousands more deserted and never returned to the army. The Swedes lost 3,550 killed and the Saxons 2,000.

In this brilliant victory Gustavus Adolphus had eliminated the main Catholic army. He was hailed as a hero by Protestants all over Europe. He was called “The Lion of the North and the Bulwark of the Protestant Faith.” However, the thirty years war was far from over.

Mənbələr
The Thirty Years War by C. V. Wedgwood
Gustavus Adolphus and the Struggle of Protestantism for Existence by C. R. L. Fletcher


Course of Battle

Gustav Adolf moved deeper into Germany. On September 17, 1631, a battle was fought at the village of Breitenfeld, near Leipzig. The field at Breitenfeld was a slightly hilly plain with a length of three kilometers, bordered by the forest from the south and the stream of Loberbach from the northeast.

The Swedish-Saxon army numbered 34,000, of which about 19,000 were Swedes and about 15,000 were Saxons. The Swedes had heavy artillery and light regimental cannon. The Saxons had 16 batteries and 26 cannons. The right wing of the Swedish-Saxon army was headed by Johan Baner, the center was Tafel, the left wing was Gustav Horn. Each of the three parts of the army was in two lines. The artillery was installed in the center of the first line and behind were infantry and cavalry reserves. The king was on the right flank.

The imperial army, consisting of the troops of the German states that were part of the Catholic League, numbered 32,000, including 21,000 infantry and 11,000 cavalry, as well as 28 heavy field guns. The old tactics of square columns, called Spanish brigades, were used. In the center stood the infantry, on the flanks cavalry. The guns were installed so that they could fire on the entire valley. The left wing of the Imperials was commanded by Pappenheim, the general command was carried out by Count Tilly.

The battle began in the morning, with an artillery barrage lasting for two hours. By noon, Gustav Adolph ordered the right wing of his army to advance to Breitenfeld, and to the left – to provide a tactical support for the Saxons, who advanced forward. Saxons suffered heavy losses from imperial artillery, and after the Imperials attacked their infantry from the front and the cavalry from the left flank, they all fled from the battlefield, abandoning all their artillery. Tilly began to crush the left wing of the Swedes, and Pappenheim’s cavalry attacked their right flank, but all seven of his attacks were repulsed by the volleys from Swedish musketeers and counterattacks by their cavalry. After a four-hour battle, Pappenheim was forced to retreat.

Tilly’s troops captured the enemy on both flanks, but they themselves were broken into three parts. The battle now entered its’ most dramatic phase. Three Imperial infantry brigades attacked the center of the Swedish army. In response, Gustav Adolf advanced an artillery reserve, and himself with some cavalry, rushed to the enemy’s rear. The Swedish artillery fired at the same time from a distance of 300 meters, inflicting heavy losses on the enemy. Swedish light artillery musketeers fired at close range on the imperial infantry. All the imperial heavy artillery was captured by the Swedes.

Tilly, with a small part of the infantry, departed to the north, and he himself was almost killed. The Swedes organized and pursued the defeated enemy units, but they did not act decisively. As a result, the imperial troops lost 8,000 killed and 6,000 prisoners. The prisoners were conscripted into the Swedish army and as a result, it became stronger than it was before the battle. The army of Gustav Adolf lost about 3,000.


Battle of Breitenfeld, 17 September 1631 - History

Battle of Breitenfeld (17 September 1631)

(Sept. 17, 1631), the first major Protestant victory of the Thirty Years' War (1618-1648), in which the army of the Roman Catholic Habsburg emperor Ferdinand II. (1578-1637) and the Catholic League, under Johann Tserclaes (1559-1632), Graf von Tilly, was destroyed by the Swedish-Saxon army under King Gustavus II. Adolphus (1594-1632) of Sweden. The battle marked the emergence of Sweden as a great power and the triumph of the new Swedish flexible linear tactics over the old massive infantry formations that had long dominated European warfare.

In early September Tilly, the imperial commander, invaded Saxony and, after seizing Leibzig on September 15, arrayed his army in the suburb of Breitenfeld to meet the Swedish-Saxon advance. The Saxons, on the Swedish left, were routed by Tilly's initial attack. However, Tilly's attempt to turn this flank was repulsed when the commander of the Swedish left, Gustav Karlsson Horn, shifted troops to form a new front to his flank in the heat of battle—the first time this was done in modern warfare. Meanwhile the Swedish right withstood seven hours of imperial cavalry charges. Gustav Adolf then personally led a furious counterattack around Tilly's left, captured the Saxon guns lost earlier, as well as the imperial artillery, and mowed down the massive imperial infantry squares. The imperial army broke and fled, with losses of 12,000 men. Tilly, seriously wounded, escaped with only a few thousand men. Gustav entered Leipzig the next day.


Məzmun

The Swedish phase of the Thirty Years War began when Gustavus Adolphus and his force of 13,000 landed at Peenemünde in 1630. Initially, Sweden's entrance into the war was considered a minor annoyance to the Catholic League and its allies his only battles to this point had been inconclusive ones, or fought against generals of modest military ability. ΐ] Α]

Consequently, the Imperial Commander of the German Catholic League, Tilly, did not immediately respond to the arrival of the Swedes, being engaged in northern Italy. Β] However, the effective end of the Mantuan War in 1631 ensured that the large Imperial army previously tied up there was now free to move into the German states. ΐ] Α]

Creating alliances

When the Protestant princes showed little interest in attaching themselves to the Swedish cause, Gustavus opted for “rough wooing.” Γ] His troops moved south into Brandenburg, taking and sacking the towns of Küstrin and Frankfurt an der Oder. It was too late and too far to save one of Gustav's “occupied” allies, Magdeburg, from a horrific sack by Imperial troops, beginning on May 20, in which a major portion of the population was murdered and the city burned. The Swedes turned the sack of Magdeburg to good use: broadsides and pamphlets distributed throughout Europe ensured that prince and pauper alike understood how the Emperor, or at least his troops, treated his Protestant subjects. Δ ] Ε ]

Over the next few months, Gustavus consolidated his bridgehead and expanded across northern Germany, attracting support from German princes and building his army from mercenary forces along the way. By the time he reached the Saxon border, his force had grown to over 23,000 men.

Strategic importance of Saxony

In order for Swedes to attack the Imperial troops in the south, they needed to pass through Saxony. In order for Tilly's forces to attack Gustav's army, they too needed to pass through Saxony. The Electorate of Saxony had not been affected by war and had large quantities of resources that each army could utilise. In midsummer, General Tilly asked John George I for permission to pass through the territory the elector declined permission, noting that Saxony had not been ravaged by war yet. Later Tilly invaded the Electorate of Saxony due to the fact that it was the shortest distance between his army and Gustav's and it possibly annulled the chance of a potential alliance between Saxony and the Imperials. Β] Ζ]

His plan was to avoid contact with the Swedes, and ultimately the Saxons, until his troops could unite with the units near Jena (about 5,000 seasoned professionals), and the larger force of Count Otto von Fugger, yolda from Hesse. Ζ] Gustav and John George united their forces, planning to meet Tilly somewhere near Leipzig.


Events in History on September 17

Hadisə Faiz

1156 Emperor Frederick Barbarossa issues the 'Privilegium Minus' decree, which elevated Austria to a duchy.

    At the Battle of Myriokephalon the Byzantines fail to recover Anatolia from Turkish rule. Jews are expelled from France by order of King Charles VI The Battle of Świecino (or Battle of Żarnowiec) is fought during Thirteen Years' War. Council of Trente takes ecclesiastical canon Gent surrenders to Duke of Parma

Hadisə Faiz

1595 Pope Clemens VIII recognizes Henry IV as King of France

    Dutch sailors discover island of Mauritius Battle of Breitenfeld: King Gustaaf Adolf of Sweden defeats Johann Tserclaes, Count of Tilly. French troops occupy Mainz France & Spain sign Treaties of Nijmegen Dutch scientist Antonie van Leeuwenhoek is the first to report the existence of bacteria Massachusetts Bay Colony granted new charter Turkish coup under Mahmud I Sultan Ahmed III flees

Hadisə Faiz

1745 Edinburgh occupied by Jacobites under Charles Edward Stuart (aka the Young Pretender or Bonny Prince Charlie)

    The Presidio of San Francisco is founded in New Spain. 1st treaty between the US & Indian tribes signed (Fort Pitt) Prussian troops conquer Gorinchem

Constitution of the United States

1787 The US Constitution is signed by delegates at the Philadelphia Convention

Historic Kəşf

1789 William Herschel discovers Mimas, satellite of Saturn

    Peace between Sweden and Russia in the Finnish War. The territory to become Finland is ceded to Russia by the Treaty of Fredrikshamn. First whaling ship arrives in Hawaii

Hadisə Faiz

1835 Charles Darwins lands on Chatham in Galapagos archipelago

Hadisə Faiz

1849 Harriet Tubman 1st escapes slavery in Maryland with two of her brothers

Hadisə Faiz

1859 Joshua Abraham Norton, English-born resident of San Francisco, proclaims himself his Imperial Majesty Emperor Norton I, Emperor of the United States of America

Murder of Faiz

1859 James Donnelly is sentenced to hang for murdering Patrick Farrell, but a petition for clemency reduces his sentence to 7 years in Kingston Penitentiary

    First class for escaped slaves taught by Mary Peake at Fortress Monroe Virginia (now Hampton University). Battle of Antietam [Battle of Sharpsburg], bloodiest day in the American Civil War: 22,000 dead, wounded or missing in first battle on Union soil Battle of Cumberland Gap, TN-evacuted by Federals Battle of Mumfordville, Kentucky, US Col J Wilder surrenders city American Civil War: The Allegheny Arsenal explosion results in the single largest civilian disaster during the war 78 workers killed. Pope Pius IX encyclical On persecution in New Grenada

Hadisə Faiz

1916 WWI flying ace The Red Baron of the German Luftstreitkräfte, wins his first aerial combat near Cambrai, France

Hadisə Faiz

    Hurricane hits Lake Okeechobee Florida drowning 1,800-2500 British troops begin withdrawal from occupied Germany 1st LP record demonstrated (RCA Victor, NYC), venture failed USSR joins League of Nations (Netherland, Switzerland & Portugal vote no)

Hadisə Faiz

1935 Manuel Luis Quezon y Molina chosen 2nd President of Philippines

Hadisə Faiz

1938 British premier Neville Chamberlain leaves Munich

    German U-29 sinks British aircraft carrier Courageous, 519 die Poland's President Ignacy Mościck and Prime Minister Felicjan Sławoj Składkowski flee to Romania Soviet Union invades Eastern Poland allowing Germans to advance West, taking 217,000 Poles prisoner, without a formal declaration of war Taisto Mäki of Finland becomes first man to run 10,000 metres in under 30 minutes, in a time of 29:52.6 in Helsinki Nazis deprive Jews of possessions

Hadisə Faiz

1940 Adolf Hitler indefinitely postpones Operation Sealion, the planned German invasion of Great Britain

    World War II: A decree issued by the Soviet State Committee of Defense, restoring Vsevobuch "Universal compulsory military training of the citizens of the USSR" in the face of the "Great Patriotic War" The New Zealand Labour Party abolishes the death penalty (It is reintroduced by the National government in 1950 before being finally removed from the statute book in 1961)

Meeting maraq

1941 Famous meeting between Danish physicist Niels Bohr and German head of nuclear energy project Werner Heisenberg in Copenhagen to discuss nuclear weapons (date approximate)

    Load of "ammunition in transit" explodes at Norfolk Naval Air Station World War II: Soviet city of Bryansk is liberated from Nazis.

Hadisə Faiz

1944 British Premier Winston Churchill travels to US

    Dutch begin railroad strike against German occupiers Operation Market Garden: In the largest airborne operation of WWII, Allied paratroopers land in the Netherlands in a failed attempt to capture the Arnhem bridge over the Rhine James Forrestal sworn in as 1st US Secretary of Defense 128 die as fire guts Canadian passenger steamer Noronic in Toronto North Atlantic Treaty Council meets for 1st time Romanian bishop A Pacha of Timisoara sentenced to 18 years "I am an American Day" & "Constitution Day" renamed "Citizenship Day"

Historic Nəşr

1954 "Lord of the Flies" by William Golding is published by Faber and Faber in London

    Black students enter Clay Ky elementary school Scott Crossfield takes X-15 up for 1st powered flight Thailand military coup under marshal Sarit Thanarat The North East Humanists group is founded in Newcastle upon Tyne. US performs nuclear test at Nevada Test Site Transit 1A, 1st navigational satellite launched failed to orbit Typhoon kills 2,000 in Japan & Korea Cuba nationalizes US banks "Car 54, Where are You?" premieres on US TV

Hadisə Faiz

    USSR performs nuclear test at Eastern Kazakh/Semipalitinsk USSR Justice Department files 1st suit to end segregation in public schools US space officials announce selection of 9 new astronauts Train struck makeshift bus full of migrant workers, killing 32 Mount Washington cog railway train derails, kills 8 (NH) Zond 5 completes circumnavigation of Moon Jordan launches offensive against guerrilla army BART begins passenger service in San Francisco Tanzania troops march in to Uganda Rollout of 1st space shuttle orbiter Enterprise (OV-101) Amnesty International receives Erasmus-prize

Album Burax

1976 Ringo Starr releases "Ringo's Rotogravure" album

Hadisə Faiz

1978 Anwar Sadat, Menachem Begin and Jimmy Carter sign the Camp David Accords, frameworks for peace in the Middle East and between Egypt and Israel

    Pietro Mennea runs world record 200 m (19.72") Iraq under Saddam Hussein signs accord with Algeria South Korea opposition leader Kim Dae Jung sentenced to death Oak A's Rick Langford is removed with 2 outs in 9th inning ending his consecutive complete-game streak at 22 Iraq breaks 1975 treaty with Iran and proclaims sovereignty over Shatt al-Arab waterway

Hadisə Faiz

1980 Polish workers under the leadership of Lech Wałęsa found the Solidarity movement at the Gdańsk Shipyard

Hadisə Faiz

1984 Brian Mulroney sworn in as Canada's 18th Prime Minister, succeeding John Turner

    USSR performs underground nuclear test Soyuz T-14 carries 3 cosmonauts to Salyut 7 space station Bomb attack in Paris, 6 killed Marina Stepanova of USSR sets 400m hurdle woman's record (52.94) Mets clinch NL East Championship US Senate confirms William Rehnquist as 16th chief justice Philadelphia celebrates 200th anniversary of Constitution

Papal Ziyarət edin

1987 Pope John Paul II arrives in San Francisco, meets with AIDS patients, and embraces an AIDS infected child

    13th Toronto International Film Festival: "Women on the Verge of a Nervous Breakdown" directed by Pedro Almodovar wins the People's Choice Award -21] Hurricane Hugo, kills 85 in Charleston, South Carolina Hurricane Hugo begins 4 day sweep through Caribbean, killing 62 Newspaper Guild votes 242-35 to keep NY Post publishing Soviet Union & Saudi Arabia restore diplomatic ties UN admits Estonia, Latvia, Lithuiania, North & South Korea, Marshall Islands & Micronesia The first version of the Linux kernel (0.01) is released to the Internet. Theodore (Ted) Weiss wins democratic primary for NYC congressional seat despite having died on 14th Amsterdam stock exchange hits record Ÿ8.8 billion Last Russian troops leave Poland.

Hadisə Faiz

2012 Swedish forensic scientists find no conclusive evidence of Wikileaks founder Julian Assange's DNA in a torn condom

    United States and Japanese government officials agree to put a second missile defence system in Japan 6 people are killed after a train and double-decker bus collide in Ottawa, Canada Voreqe Bainimarama's Fiji First Party wins the first Fijian elections since his coup in 2006 US National Oceanic and Atmospheric Administration reports 2015 Northern Hemisphere summer hottest on record Terror bomb in Chelsea, New York injures 29 Wanda Metropolitano stadium, new home of football team Atlético Madrid hosts its 1st match (against Malaga) in Madrid, Spain Flooding in Nigeria kills over 100 people as Benue and Niger Rivers overflow 50 girls treated in hospital in Kaya, Burkina Faso after illegal botched circumcisions US border control agent confesses to the murder of four women and assault of another in Laredo, Texas Needles purposely hidden in strawberries in Australia prompt government to order an investigation Hurricane Florence has caused 900 people to be rescued from flooding, death toll at 23, city of Wilmington isolated officials announce Indonesia raises the female marriage age to 19, in line with males, to curb child marriages

Hadisə Faiz

2019 Swedish climate activist Greta Thunberg tells US Congress "I know you are trying but just not hard enough. Sorry.”

Hadisə Faiz

2020 Barbados announces its intention to remove Queen Elizabeth II as its head of state and become a republic


Videoya baxın: 13 sentyabr 2020 (Iyul 2022).


Şərhlər:

  1. Faukinos

    Bu çox yaxşı ifadə dəqiq olaraq dəqiq olmalıdır

  2. Zulujin

    Bravo, bu əla düşüncə dəqiq olaraq dəqiq olmalıdır

  3. Pratham

    mütəxəssisə bənzəyirsiniz))))

  4. Tasina

    Sən çox istedadlısan

  5. Takree

    Əksinə dəyərli cavab

  6. Meztigor

    Sizə maraqlı bir mövzuda çoxlu məlumatı olan sayta baş çəkməyi tövsiyə edə bilərəm.

  7. Gardadal

    Çox əyləncəli düşüncəsi

  8. Quent

    Yes, the quality is probably not very ... I will not look.

  9. Holter

    Bu mesaj sadəcə müqayisə olunmazdır



Mesaj yazmaq